Salih Mirzabeyoğlu’nu, tek cümle ile, “teklif ettiği yenidünya düzeni ile mevcut rejimlerin muhalifi bir mütefekkir” olarak tarif etmek yanlış olmaz sanırım. Ancak bu muhalefet, niteliği itibariyle kuru bir eleştiriden ibaret değildir. Aksine O’nun muhalefetinin nedenini ve niçinini; teklif ettiği dünya görüşünün bir yansıması olarak hukukî, siyasî, iktisadî, içtimaî, felsefî, tasavvufî, bediî… Kısacası, insana ve topluma dair her alanda gerçekleştirdiği fikrî çalışmalar sonucu ortaya koyduğu, şimdilik 60’ye yakın telif eserinde aramak gerekir. 

Bilindiği üzere Sokrat, yoldan sapmış, doğrudan sapmış, kendilerini bu sebeble perişan etmiş, insanlıktan çıkmış Atinalılara hak ve hakikati gösterebilmek bakımından elinden geleni yaptı. Yaptığı şey neydi; yanlışlarını onlara söyleyerek, o yanlışlar yerine hangi doğruya sahip çıkmaları gerektiğini dile getirmek. Beğenmediler. “Sen” dediler, “Bizim alışkanlıklarımıza, bizim çıkarlarımıza, bizim bizden öncekilerden devraldığımız hayat biçimine karşı çıkıyorsun. Sen kurulu düzeni yıkmak istiyorsun.” Mâlum, yargıladılar Sokrat'ı. “Suçlusun” dediler. O meşhur savunmasını yaptı. Büyük Jüri toplandı. Baldıran zehiri içerek ölüme mahkûm ettiler. 

Sokrat ne yapmış. Döneminde mevcut yanlışları dile getirmiş ve bunların yerine doğru olanları teklif etmiş. Bir ordu kurarak veya bir suikastla, rejim yıkmaya çalışmamış. Sanırım burada asıl önemli olan husus, Atinalıların Sokrat’ı suçlarken O’na söyledikleridir. Ne diyordu Atinalılar, ”Sen bizim alışkanlıklarımıza, çıkarlarımıza, bizden öncekilerden devraldığımız hayat biçimine karşı çıkıyorsun.” Bu cümleler tarihi süreç içinde her toplumda farklı kalıplarda olsa da aynı mahiyette söylenegelmiştir.

Kaldı ki bu cümleler günümüz insanı için de pek yabancı değil herhalde. Nitekim Carlos da aynı şekilde gerek kendisinin gerekse Salih Mirzabeyoğlu’nun emperyalistler tarafından cezaevlerinde tutulmaya çalışılmasını buna benzer cümlelerle izah etmekte…

İnsanlık tarihi boyunca insan ve topluma dair hastalıkların teşhis ve tedavisi için fikir geliştirenler;  maâlesef bu hastalıklardan nemalananlar tarafından haksız bir şekilde suçlanmışlardır. İktidar ve güce sahib olan bu parsacılar; çoğu kez değişik ikna metodlarıyla bu insanların zararlı oldukları noktasında toplumu kandırmayı başarmışlardır. Ancak zaman içinde parsacıların maskesi düşmüş ve reçete sunanların haklılıkları anlaşılmıştır. Sağlığında kıymeti bilinmeyen bu insanların fikirlerine ölümlerinden sonra büyük değer verilmiş ve bu değerler insanlık fikir tarihinin gelişiminin temel taşları olarak kabul edilmiştir.

Batı şimdi bir yanda düşünce tarihinde Sokrat gibi bir değere sahib olmakla övünürken diğer yanda, geçmişte olduğu gibi “alışkanlıklarımıza, çıkarlarımıza, bizden öncekilerden devraldığımız hayat biçimine karşı çıkıyorsun” edebiyatına bugün de devam etmektedir. 11 Eylül Uçaklama hadisesinin ardından ABD başkanının “hayat tarzımıza saldırı” sözünü hatırlarsınız.

Bu olayla ilgili, sosyolojik ve siyasal tesbit ve tahlilden, hukukî yansımaya geçecek olursak; daha öncesi de var olmakla birlikte Sokrat döneminde mevcut olan Yargının Siyasallaşması, tâ Milattan öncesinden bugüne kadar pek çok olayda kendini göstermiştir. Ancak günümüzde buna en son ve en iyi örnek Salih Mirzabeyoğlu’nun yargılanmasını gösterebiliriz. 

Düşünmüyorum. Bu apaçık bir gerçeklik olarak meydan yerinde. Bu dava ile hukukun genel prensiblerinin birçoğu alaşağı edilmiştir. "Adil yargılanma hakkı" ve "tabii hâkim" kuralı Anayasa ve Uluslararası sözleşmelerle teminat altına alınan en temel insan haklarıdır. Her şeyden önce müvekkil hakkında karar veren yer Devlet Güvenlik Mahkemeleri... Devlet Güvenlik Mahkeme heyeti içinde askerî hâkim ve savcı... Temyiz dilekçelerimizde de belirttik. Bu davanın soruşturma safhası da dâhil olmak üzere yargılama safhasının bir bölümü DGM'lerde askerî hâkim ve savcıların görev aldığı dönem içinde yapılmıştır. Bu durumun "tabii hakim" kuralına açıkça aykırı olduğu yasama organı tarafından da kabul edildiğinden askerî hakim ve savcıların DGM'lerdeki görevlerine son verilmesine dair kanun çıkarılmıştır.

Elbette. Zaman bakımından kanunun uygulanması bahsi içinde konuyu ele alıyoruz. Hukukun temel prensiblerinden biri, “suçun işlendiği zaman yürürlükte bulunan kanun ile sonradan yürürlüğe giren kanunların hükümleri farklı ise failin lehine olan kanun uygulanır.” Bu prensib Yeni TCK’nın 7.maddesinin 2. Fıkrasına da aynen geçmiştir. Bu prensibi Mirzabeyoğlu davasında müşahhaslaştıracak olursak, daha önce söyledik, yargılamanın bir bölümü DGM'lerde askerî hâkim ve savcıların görev aldığı dönem içinde yapılmıştır. Keza idam kararı yine DGM tarafından verilmiştir. Bu karar infaz edilmemiş, fail lehine olduğu düşünülen (ki bunun ne derece doğru olduğuna daha sonra değineceğiz) idam cezası, ağırlaştırılmış müebbed hapse çevrilmiştir. Bu karar da tarafımızdan temyiz edilmiş ise de maalesef Yargıtay’ca onanmıştır. Konuyu dağıtmadan toparlayalım. DGM’ler kanunla kaldırıldı. DGM’lerin kanunla kaldırılmasından önce bu mahkemelerce karara çıkartılmış ve henüz infazı bitmemiş tüm davalarla ilgili olarak sanık tarafından hiçbir başvuru yapılmaksızın re’sen yeniden yargılama yapılmalıdır. Devlet Güvenlik Mahkemeleri’nin kaldırılması gerekçelerine de baktığımızda, bu bir yandan Adil Yargılanma Prensibi gereğidir. Bir yandan da failin lehine olan yasanın uygulanması prensibi gereğidir. Mirzabeyoğlu cezaevinde, niçin? DGM tarafından verilen bir karar gereği... Peki DGM‘lere ne oldu? Bilinen nedenlerle kanunla kaldırıldı... Yani kanunla kaldırılan ve yok edilen bir mahkeme tarafından verilmiş bir kararla Mirzabeyoğlu ve aynı durumda bulunan pek çok kişi hâlâ cezaevinde. 

Elbette hayır. Burada diğer mahkemelerle DGM’leri farklı tutmak gerekir. DGM’ler tıpkı İstiklâl Mahkemeleri, Yassıada Mahkemesi gibi olağanüstü şartlarda oluşturulmuştur. Bu mahkemeler yargının siyasallaşmasına örnek gösterilecek nitelikte mahkemelerdir. Nitekim konjonktür değiştiğinde bu mahkemelerden verilen kararlar sorgulanmış ve hatta infaz edilenlerin itibarları yine devlet eliyle iade edilmiştir. 28 Şubat darbecilerinin yasama, yürütme ve yargı erk ve organları üzerinde silâh zoruyla kurduğu kesif baskının izleri hem hafızalarda tazedir ve hem de etkisini bir ölçüde hâlen devam ettirmektedir. Aralarında yüksek yargı organı mensublarının da bulunduğu bir kısım savcı ve hâkimlerin Darbeciler tarafından Genel Kurmay Başkanlığı'na çağrılarak brifing adı altında talimatlar verilmesiyle başlayan bu süreç, o zamanın Genel Kurmay İkinci Başkanı tarafından yerel savcılıklara kimler hakkında dava açmaları gerektiği konusunda yazılı ve sözlü talimatlar vermesiyle sürmüştür. Bunlar basına yansıdığı için herkes tarafından bilinen hususlardır.

Evet. Ancak bu tartışmalar çok dar ve sığ bir düzlemde gerçekleşti. Olaya daha ziyade sosyolojik ve psikolojik ve hatta ideolojik bakan bir ikisini saymazsak hukukçular yargılamanın yeniden yapılması gerektiğinde mutabıktılar. Hatta hatırlayacaksınız dönemin Bakan’ı da adeta bu kervana katılmış ve “Yargılayalım canım ne olacak nasıl, olsa aynı karar verilecek” diyerek keramet(!) bahşetmişlerdi. Bir yandan anayasanızda hukuk devleti olduğunuzu iddia edeceksiniz diğer yandan hukuk devleti olmanın gerektirdiği hiçbir şeyi yapmayacaksınız; hatta tersini yapacaksınız ve sonra da “Hukukunuza uyun” diyen Mirzabeyoğlu’nu cezaevine atacaksınız. 

Mesele ceza alıp almamaktan ziyade yargılamanın hangi şartlar altında ve nasıl yapılmış olduğudur. Bunun için de Mirzabeyoğlu’nun Emniyete alınmasından tutun da karar aşamasına kadar tüm yargılamayı en ince ayrıntılarına kadar irdelemek gerekir Ve hatta yargının siyasallaştırılması girişimlerine de örnek bir dava niteliğinde hukuk fakültelerinde ders olarak okutturulması gerekir. Gerek gözaltına alınması gerekse gözaltındaki muameleler sırasında yaşanılan hukuksuzluklar, ta başından yargılamanın adil olmayacağının delili idi. Zaten müvekkil de Mahkemeye gönderdiği dilekçe ile yargılamanın adil yapılacağına inanmadığı için duruşmalara katılmayacağını bildirmiştir. 

Elbette bu içi boş bir kanaat değil. Bunun için Mirzabeyoğlu’nun Mahkemede yaptığı savunmada geçen şu cümleye bakmak yeter: “Fikrimi peşinen söyleyeyim. T.C.içinde yaşayan 3000 aile; hukuk da bunların çıkarına göre, siyaset de, ordu da, polis de... Kendi aralarındaki dalaşmalar bir yana, bunlar hukuk üstü imtiyazlı bir zümredir! Devlet hukuk demektir ve hukukun olmadığı yerde devlet değil çete vardır. Bu çerçevede emir komuta zinciri içinde hareket eden DGM’lerin mânâsı da bellidir. DGM Savcılığı’nın aynen aldığı polis sorgulaması sırasında “Yukarıdan bastırıyorlar sen İBDA-C örgütünün lideri olduğunu mecburen kabul edeceksin!” diyen,  sanıyorum Komiser Bahri’nin tavrı buna tipik bir örnektir.”

Şimdi, poliste sorgu esnasında “Yukarıdan bastırıyorlar sen İBDA-C örgütünün lideri olduğunu mecburen kabul edeceksin!” tehdidine muhatab bir kişinin yargılamanın adil yapılacağına inanmasını bekleyebilir misiniz? Nitekim hatırlayacağınız üzere mahkemece idam hükmü verildiğinde Mirzabeyoğlu  “TİYATRO BİTTİ” diyerek yargılama safahatını tarih sayfalarına not etti…  

Kan akıtılan ve bir kişinin ölümüne yol açan 25 Ocak 2000 Metris operasyonunun hikâyesi uzun ve ayrı bir inceleme konusu... Öncelikle şunu belirtmekte fayda var. Mirzabeyoğlu ve birlikte yargılandığı iki arkadaşı, bu tarihten 4 gün önce duruşmaya çıkacaklarını Cezaevi idaresi ve Savcılığı'na bildirmişlerdi. Mirzabeyoğlu'nun yaklaşık 200 sahifelik savunması da bitmiş ve tam bir "kitablık çapta savunma" olmuştu... Bu savunma Mirzabeyoğlu'nun 42. kitabı olarak da basılacaktı... Bu operasyon buna rağmen yapıldı. Devlet, tabir-i caizse 5 Aralık’ın rövanşını almak için bu operasyonu gerçekleştirdi. Hem de Müslümanlara karşı Hıristiyanların sembolü olan NOEL BABA ismi ile. Hukuk devletinde intikam hissi ile hareket!.. 

Evet bu da ayrı ve incelenmesi gereken bir başlık. Ancak konuya ilişkin davalar devam ettiği için şu aşamada daha fazla konuşmak yerinde değil. 

Av.Harun Yüksel hatıralarını kaleme aldığı bir yazısında o günleri şöyle özetliyor.

“Bu operasyonda hiçbir tutuklu isyan veya direniş göstermedikleri hâlde, özel olarak eğitilmiş ve daha önce de Ulucanlar Cezaevi olayını gerçekleştirmiş özel jandarma birliği 25 Ocak saat 04.00'da Mirzabeyoğlu ve diğer İBDA-C davası sanıklarının bulunduğu koğuşa ihtarsız ve ihbarsız yaylım ateşi açmış ve daracık koğuşa yüzlerce gaz bombası ve kimyevî bombalar atmıştı.

Operasyon komutanı tarafından “devlet sözü kılına zarar gelmeyecek” lafına karşılık devletin sözüne güvenmediğini söyleyen Mirzabeyoğlu’na şahsen söz verilmiş ancak, komutanın göz kırpması ve göz yumması ile operasyonu düzenleyen jandarma birliği tarafından sağ salim teslim alındıktan ve elleri arkadan kelepçelendikten sonra tekme, yumruk ve dipçik darbeleriyle linç edilmek istenmiş, bu darbeler altında bayıldığında da, öldü sanılarak bırakılmıştı.

Mirzabeyoğlu işte bu şartlar altında kan, barut, kimyevî madde ve is kokan Metris'ten alınıp Kartal Cezaevi'ne getirilerek müşahede bölümünde 5 m2'lik rutubetli bir hücreye tek başına konuldu. Eli yüzü ve bütün vücudu yara bere içinde idi. Bir bacağı, bayıldığında kırmak için çok uğraştıklarından, diğerinin üç misli kalınlıktaydı, üzerine basamıyordu. Darbelerin tesiriyle sık sık baygınlık geçiriyordu... Söylemeye lüzum var mı bilmiyorum; yanına ne doktor uğramıştı ne bir ilaç verilmişti, ne de yaralarına pansuman yapılmıştı...

Mirzabeyoğlu, ertesi gün olağanüstü güvenlik tedbirleri altında, hurdahaş edilmiş vücudu yara bere içindeki yüzü, kesilmiş saçı sakalı, kanlı ve çamurlu elbiseleriyle DGM huzurunda... Mahkeme, Mirzabeyoğlu’na “bu hâlin nedir” diye soracağına, ayakta bile durmaz hâldeki sanıktan savunma yapmasını istiyor... Bu hukuk skandalı karşısında biz de savunma avukatları olarak davadan çekildik ve duruşma salonundan dışarı çıktık.”

Burada dikkat edilmesi ve üzerinde durulması gereken bir skandal var. O da şu: Mirzabeyoğlu çıkan bir arbede de yaralanmış ve bu hâle gelmiş değil. Tek bir yarası ve hatta çiziği olmadığı halde teslim olmuş ve kelepçelendikten sonra hurdahaş edilmiştir. Bunun devlet güvencesi ile bağdaşmaması bir yana delikanlılığa da sığmayacağı ortada!..

Bir tarafta can emniyeti kendilerine emanet edilenler tarafından canına kasdedilmesi, diğer tarafdan Mahkemenin bu görüntü karşısındaki bağımsız yargı tavrı!.. Kartel medyasının traş muhabbetini söylememe bile gerek yok sanırım... 

Evet. Aslında hep bu konu üzerindeyim. Ancak daha iyi izah etmek açısından ister istemez biraz ayrıntıya kaçıyorum. Müvekkilin savunmasından takib edelim, “1975'den beri dergi, kitab faaliyetleri hâlinde fikir üreten ve 1984'den beri de bunu İBDA markası ile gerçekleştiren ben, "fikir suçu" kapsamında doğrudan şahsî faaliyetimle ilgili olarak suçlanabilmem durumu bir yana, ne dün için, ne bugün ve ne de yarın, benden yapılan iktibaslar veya bana yapılan atıflardan dolayı, legal veya illegal işlerin mesulü tutulamam...” Bu cümleler anlaşıldığı üzere suçun şahsiliği prensibine dairdir. Yine müvekkil savunmasında, “Ben bir fikir adamıyım; bıçak yaparım, o bıçakla isteyen ekmek keser, isteyen adam keser.” diyerek tek cümleyle aslında suçun şahsiliği prensibini özetliyor. Aslında bu konunun daha iyi anlaşılabilmesi için; İBDA nedir? İBDA/C nedir? Cephe ve Kendinden Zuhur kavramları neyi ihtiva etmektedir? Tüm bunlar hakkında bilgi sahibi olmak gerekir. Yeri gelmişken belirtelim; Müvekkilin İŞKENCE adlı eserinden hatırladığım bir bölüm var ki konuyu özetliyor: “Dikkatimi çeken hususlardan biri de, ne MİT'te ve ne de Siyasî Şube'de, sorgulamayı yapanlardan hiçbiri, fikir plânında hiçbir şeyden haberdar değillerdi... İBDA-C örgütü diye bir davaya balıklama dalan adamlar, İBDA'nın kitabî yönünde tam bir cahil idiler... Adeta, mikrobu bilmeden doktorluk taslamak gibi bir şey... Bütün bilgileri, gazete haberleri çerçevesinde idi; ve gazete okuyucusu olarak devşirdikleri haberleri istihbarat yapmış gibi topluyor, bir zaman sonrada bunları İstihbarat Teşkilâtı'nın çalışması diye basına veriyordu...”

Nitekim bu tesbit ve endişenin tezahürünü iddianamede görüyoruz: “İBDA-C adlı örgütün lideri olan kod adı ile kurulacak Büyük Doğu İslâm Devletinin Komutanı seçilecek olan Kumandan Kod Salih İzzet Erdiş'in örgüt mensublarının gerçekleştirdiği eylemlere doğrudan doğruya katıldığı tesbit edilememiş olmakla beraber....Lidersiz bir örgüt düşünülmediği gibi, örgüt mensublarının gerçekleştirdiği eylemlerden  de örgüt liderinin sorumlu tutulmaması eşyanın tabiatına aykırı düşer. “          

Dikkatinizi çekerim bu cümle hava tahmini yapan bir meteoroloji uzmanına değil, maalesef; “müddei, iddiasını ispat ile mükelleftir” prensibi doğrultusunda iddiasını kesin ve inandırıcı bir delille ispat etmek zorunluluğunda olan İddia makamına ait. Üstteki lehe delil cümlesiyle, alttaki aleyhe iddiayı bertaraf eden ve delili eşyanın tabiatına aykırılıkta arayan hukuk adamı!.. Bu cümlenin neresinden tutalım, neresinden bahsedelim. “Kumandan”ın Mirzabeyoğlu’na ait bir lakab olduğundan mı? Madem bir devlet kuracak devlet başkanı olmak varken niçin komutanlıkla yetineceğinden mi?

Yine iddianameden takib edelim: “Bizzat kendisi tarafından kaleme alınan ve İBDA/C adlı örgüte sempati ile bakanlara okutturulmak suretiyle siyasi ve ideolojik bir bilinç verilmesinde kullanıldığı ve Büyük Doğu İslâm Devletini’nin nasıl kurulacağı hususunda kitablarında yer vererek örgüt mensublarına yön vermektedir” diyor Sayın Savcımız. Sanığın hem lehine hem de aleyhine olan delilleri toplamakla mükellef olan Sayın Savcı, her ne hikmetse haklarında bir yasaklama kararı bulunmayan bu kitabları bir yandan örgüt rehberi gibi gösterirken diğer yandan, meselâ müvekkilin İbda Diyalektiği isimli eserinde açıkladığı “Kanuni yoldan veya kanun dışı yoldan, kim ne yaptıysa şerefinin ve mesuliyetinin kendine ve zümresine ait olacağı CEPHELER dönemi…” cümlesini es geçiyor. Gayet açık mesuliyeti de şerefi de yapana ait... Yani bir cephe tarafından yapılan işin şerefi veya mesuliyeti başka bir cephede başkaca bir iş yapan kişiye ait olamaz.

İki cephe arasında bile birbirlerinin eylemi sebebiyle diğerinin suçlanabilmesi mümkün değil iken tüm bunların dışında bulunan İBDA Fikriyatının ve temsilcisinin suçlanabilmesi sonsuz kere imkânsızdır.

Ancak buna rağmen yukarıda belirttiğimiz gibi, “Kumandan Kod Salih İzzet Erdiş'in örgüt mensublarının gerçekleştirdiği eylemlere doğrudan doğruya katıldığı tesbit edilememiş olmakla beraber....Lidersiz bir örgüt düşünülmediği gibi, örgüt mensublarının gerçekleştirdiği eylemlerden  de örgüt liderinin sorumlu tutulmaması eşyanın tabiatına aykırı düşer.” cümlesi ile “Suçun Şahsiliği Prensibi” alaşağı edilirken hukuk tarihinde yeni bir prensib ihdas ediliyor. Müddeinin iddiasını ispat sadedinde yetersiz kaldığı ve ispat için delillerin yetmediği yerde kullanılmak ve devreye sokulmak üzere yepyeni bir prensib... MÜNASİB GÖRME PRENSİBİ!.. Madem örgüt var, lidersiz örgüt olamayacağına göre liderliğe en layık kişi budur. 

Müvekkilin kitablarını örgüt rehberi olarak niteleyen Sayın Savcı iddianamede bir takım eylemleri sayarak, “İBDA/C adlı silahlı terör örgütünün 1994 yılından 30/12/1998 tarihine kadar gerçekleştirdiği bu eylemlerin Emniyet Genel Müdürlüğü’nün Cumhuriyet başsavcılığımıza gönderdiği yazılardan anlaşılmaktadır.” demektedir. İddianamenin tanzim tarihi 12.01.1999. Bu tarihi özellikle verdim.1994 senesinde Konya’da yapılan bir operasyon sonucu yakalananların üzerinde bir bildir çıkıyor. Daktilo ile yazılmış bu bildiriyi Salih Mirzabeyoğlu’nun Ankara’dan postaladığı düşünülerek hakkında gıyabi tutuklama kararı veriliyor. Sonra Konya DGM Adana’ya taşınıyor. Adana DGM de diğer sanıklar hakkında karar verilerek Salih Mirzabeyoğlu’nun ifadesi alınamadığından hakkındaki dosya tefrik edilerek yetkisizlikle İstanbul DGM’ye gönderiyor. Adana DGM tarafından 11 Mayıs 1998 tarih ve 1998/44 sayılı yetkisizlik kararında, “HAKKINDA HERHANGİ BİR DELİL ELDE EDİLEMEDİĞİ VE SANIĞIN YAYINCILIĞINI YAPTIĞI dergileri ve örgütsel faaliyetleri İstanbul ilinde yönettiği” gerekçe olarak gösteriliyor. İstanbul DGM de dosyayı tekrar 25.05.1998 tarihinde Adana DGM’ye geri gönderiyor ve diyor ki; “ADANA DEVLET GÜVENLİK MAHKEMESİ CUMHURİYET BAŞSAVCILIĞI'NIN SANIĞIN HAKKINDA YETKİSİZLİK KARARINDA YAZILDIĞI ŞEKİLDE DELİL ELDE EDİLEMEMİŞSE TAKİBSİZLİK KARARI VERME OLANAĞI BULUNDUĞU GİBİ, DOSYA İÇERİĞİNE GÖRE SANIĞIN İSTANBUL DEVLET GÜVENLİK MAKEMESİ CUMHURİYET BAŞSAVCILIĞI YETKİSİ ALANINA GİREN BİR EYLEMİ DE TESBİT EDİLEMEMİŞTİR. İÇİŞLERİ BAKANLIĞI'NIN DOSYA İÇERİSİNDE BULUNAN 3 MART 1998 TARİHLİ YAZISINDA BU SANIĞIN İSTANBUL'DA YAYINLANAN YASAL DERGİLERİNDEKİ FAALİYETLERİN DE YASADIŞI ÖRGÜTÜN ÜYESİ VE YÖNETİCİSİ OLDUĞU DELİLİ OLAMAZ.”

İçişleri Bakanlığı’nın 3 Mart 1998 tarihli yazısı ve İstanbul DGM’nin 25.05.1998 tarihli yazısı ile Salih Mirzabeyoğlu’nun yasadışı örgütün üyesi ve yöneticisi olmadığı tescil ve tesbit edilmişken  5 ay içinde ne değişti de böyle bir dava açılıyor. Bunun hukuk kavramları dâhilinde izah edilebilmesi mümkün mü?  Hukukun Siyasileşmesi prensibine(!) bundan daha güzel bir örnek var mıdır?

Yine yargının bağımsızlığını zedeleyen bir başka husus da, örgüt davalarında sanıklar hakkında Emniyet Müdürlüğü’nden görüş alınması. “Görüş” kavramını özellikle söylüyorum. Asıl olan “bilgi alınması”dır. Ancak maalesef gerek savcılarımız gerekse Mahkemeler Emniyet Müdürlüğü’nden verilen cevabi yazılara bir bilgi olarak değil muteber bir görüş olarak bakmakta ve iddianamelerinde ve kararlarında delil başlığı altında yer vermektedirler. İddianamede aynen şöyle geçiyor:

“Emniyet Müdürlüğüne yazılan yazılarımızda sanık Salih İzzet Erdiş’in örgüt içerisinde konumu ve İBDA/C adlı örgütün Türkiye genelinde yaptığı eylemler sorulmuş, Emniyet Genel Müdürlüğü cevabi yazılarında; İBDA/C adlı örgütün liderinin Kumandan kod  sanık Salih İzzet Erdiş olduğunu belirtmiştir.”

Madem bu konuda Emniyet yazısına itibar edeceksiniz. Niçin yargılama yapıyorsunuz? Hukuk devleti miyiz? Polis devleti mi? Kanaatimce daha da ilerisi... Neden diyecek olursanız. Hemen burada şu çelişkiye dikkat çekmek isterim. Bir yandan yukarıda belirttiğim İçişleri Bakanlığı’nın 3 Mart 1998 Tarihli yazısında müvekkilin örgüt üyesi veya yöneticisi olarak nitelendirilmemesi, ancak tıpkı iddianame örneğinde olduğu gibi birkaç ay sonra İBDA/C adlı örgütün lideri olarak belirtilmesi. Bu arada ne değişti de emniyet karar değiştirdi. Fazla söze hacet yok sanırım.

Bir diğer önemli olgu da Örgüt tarafından yapıldığı iddia edilen eylemlerden fiili olarak katılmasa bile örgüt lideri olarak müvekkilin sorumlu tutulması. Savunmalarımızda da belirttik.1999 öncesi İBDA/C örgüt üyesi olduğu gerekçesi ile pek çok kişi hakkında davalar açıldı. Ancak bu davaların hiç birinde müvekkil hakkında gerek azmettirmekten gerekse örgüt liderliğinden dava açılmadı. O zaman iki ihtimâl var. Birincisi, Müvekkilin yargılandığı davaya konu iddianamede tek tek sayılan 100 civarında eylem ile ilgili diğer şahıslara karşı dava açıp da müvekkil aleyhine dava açmayan savcılar vazifelerini savsamışlar bu nedenle yargılanmaları gerekir. İkinci ihtimâl, önceki savcıların yaptıkları doğru, ama bu iddianameyi hazırlayan savcı da, yargının siyasallaşması sürecinde vazifesini yapmış!.

Yargılamanın adil olmayacağına ilişkin endişelerimiz, gerek müvekkilin gerekse bizlerin savunmalarımızdaki ana tema idi.

Salih Mirzabeyoğlu savunmasının daha ilk cümlelerinde, “Fikrimi peşinen söyleyeyim. T.C.içinde yaşayan 3000 aile; hukuk da bunların çıkarına göre, siyaset de, ordu da, polis de... Kendi aralarındaki dalaşmalar bir yana, bunlar hukuk üstü imtiyazlı bir zümredir! Devlet hukuk demektir ve hukukun olmadığı yerde devlet değil çete vardır. Bu çerçevede emir komuta zinciri içinde hareket eden DGM’lerin mânâsı da bellidir. DGM Savcılığı’nın  aynen aldığı polis sorgulaması sırasında, “Yukarıdan bastırıyorlar sen İBDA-C örgütünün lideri olduğunu mecburen kabul edeceksin!” diyen  sanıyorum Komiser Bahri’nin tavrı buna tipik bir örnektir.” derken, hukukun üstünlüğüne vurgu yapıyordu demiştik. Aslında müvekkil bu cümlelerle aynı zamanda, Hukukun üstünlüğü prensibinin yasama ve yürütme organının yanında en başta yargıyı bağladığını haykırırken, Hukukun üstünlüğünün ortadan kaldırılması ile ortada sadece kaba kuvvet kalacağını ve o zaman haklı olanın değil kuvvetli olanın dediğinin olacağını ihtar ve ikâz ediyordu.

Bununla birlikte, “Acaba müvekkilin savunmasında belirttiği ve Komiser Yardımcısı Bahri’nin sorgulama sırasında “Yukarıdan bastırıyorlar, sen İBDA-C örgütünün lideri olduğunu mecburen kabul edeceksin!” diye özetlediği tavır içinde bahsi geçen ve Sokrat’a da aynı gerekçelerle karşı çıkan; hastalıklardan nemalanan parsacı takım “yukarıdakiler”in; gerçekleri toplumdan gizleme çabasının bir sonucu olabilir mi?

Diğer bir endişe ki bunu tahayyül etmek bile bir hukukçuya işkence... Emniyete Örgüt Liderliğinin kabul ettirilmesi talimatını verenler,acaba cür’et edip bağımsız yargıya da el atarak Mahkemenin sonucunu önceden bildirmiş olabilirler mi?... dedik ya düşünmek değil, tahayyül etmek bile bir işkence…” şeklinde yazılı savunmalarımıza yansıyan cümleler; yargının bağımsızlığı ilkesine vurulmak istenen darbe karşısındaki endişelerimizin birer göstergesiydi.

Yine,“Sanıyorum, geçen celsede ve bu celsede meseleleri fikir bazında etraflıca ve asıl gerçeklere temas ederek ele alışım, dobralığım ve üslubum da, niçin güç odaklarını kızdırdığımı gösteriyor... Tarafsız bir yargı örneği göstereceğini beklediğim Mahkeme’den, bu hususu hassaten göz önünde tutacağını umuyorum; Çünkü bu dava, benim davam olmanın ötesinde, hukukun üstünlüğü ve hukuk haysiyetini gösteren bir dava olacaktır.” diyen Salih Mirzabeyoğlu’na “O konuda bize güvenebilirsiniz“ diyen mahkeme reisi Sedat Karagül, ilerleyen günlerde bu görevden alınacak ve zaman olarak müvekkil hakkındaki davanın karara bağlanmasından sonra gazetelere yansıyan beyanlarındaki, “DGM’de mahkeme reisliğim dönemimde tarafıma etki edilmek istenmeyen hiçbir dava olmadı”  itirafıyla yargının ne derece bağımsız! olduğuna ışık tutacaktı.

Hâkim değişikliğinden hemen sonra Müddei iddiasını isbat ile mükellef iken hem savunma hem de müvekkilin suçsuz olduğunu isbat sadedinde toplanmasını istediğimiz hiçbir delil toplanmadan apar topar bir karar ...Ve sonuç idam...O gün bu kararı veren Mahkeme reisi bugün avukat olarak mahkemelerde hukukun üstünlüğünden dem vuruyor ki, yaptıklarından sonra bu cümlesi ile ne kadar zavallı bir konumda olduğunun farkında bile değil.

DGM mahkemeleri örneğinde, “failin lehine olan hükümler uygulanmalıdır.” diye belirtmiştim. Ancak her nedense devletin her kademesinde ve işinde vatandaşın aleyhine olan her şey hiç vakit kaybetmeden uygulanırken, lehe olanlar ise sanki uygulayıcıların cebinden çıkıyormuş gibi yavaş ve cimri davranılıyor.

Bilindiği gibi müvekkil, hâlen kendisine isnad edilen suçun işlendiği ve hüküm kurulduğu zamanda yürürlükte bulunan cezayı değil bunun dışında bir başka cezayı çekmektedir ve 8.7.2005 tarih itibariyle tek kişilik hücreye konulmuş ve kanun geriye yürütülmüştür.

Anayasa’nın 38.maddesi’nde “kimseye suç işlediği zaman kanunda o suç için konulmuş olan cezadan daha ağır bir ceza verilemez.” denirken hukukun temel prensiblerinden sayılan bu husus, TCK da 7.madde 2.fıkrası’nda“Suçun işlendiği zaman yürürlükte bulunan kanun ile sonradan yürürlüğe giren kanunların hükümleri farklı ise, failin lehine olan kanun uygulanır ve infaz olunur.“ şeklinde belirtilmiştir.

Evet. Ceza ve Güvenlik Tedbirlerinin İnfazı Hakkında Kanunu 25. maddesine baktığımızda bunu açıkça görüyoruz. Bu cezanın infazı, ağırlaştırılmış şartları gereği her gün devam eden ve bir ömür boyu da devam edegelecek olan bir işkencedir. Burada infazın 3 m2’lik bir hücrede diğer insanlardan tecrit edilerek tek başına, günde 1 saatlik bir havalandırma,15 günde bir tüm ziyaretçiler toplamı için, 1 saatlik süre sınırlaması ile kesintisiz bir ömür boyu devam edeceği dikkate alındığında insanı diri diri mezara gömmekten bir farkı yoktur.

Bir de açıklamalarınızda müvekkilinizin özel bir durumu nedeni ile dahi tek başına bir hücrede kalmamasından bahsetmektesiniz. Bu konuyu biraz açar